Jak się odżywiać, aby uniknąć przeziębienia?

0

 

Kwasy tłuszczowe omega 3 pozytywnie wpływają na odporność organizmu.

Przewód pokarmowy stanowi największy organ układu immunologicznego, ponieważ narażony jest na kontakt nie tylko z wieloma drobnoustrojami, ale także różnymi składnikami pochodzącymi z żywności. Prawidłowo zbilansowana dieta, w której nie brakuje zdrowych tłuszczów omega 3, witamin, a także związków mineralnych, będzie stanowiła tarczę ochronną przed infekcjami.

Dlaczego warto jeść ryby podczas przeziębiania?

Tłuste ryby morskie, takie jak łosoś, śledź czy makrela bogate są w niezbędne wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3. Organizm człowieka produkuje je w znikomej ilości, dlatego muszą być dostarczane wraz z dietą. Główną rolą tłuszczów omega 3 jest walka z procesami zapalnymi toczącymi się w organizmie podczas infekcji.

Niedobory witaminy A zaburzają odporność

Zbyt mało witaminy A dostarczanej do organizmu może przyczynić się do zaburzenia funkcjonowania układu immunologicznego. Naukowcy wykazali, że niedobór tej witaminy może powodować u dzieci zmniejszenie narządów kluczowych dla układu odpornościowego takich jak: grasica, węzły chłonne i śledziona. Witamina A niezbędna jest do dojrzewania i różnicowania komórek odpowiedzialnych za ochronę organizmu podczas infekcji. Odgrywa także ważną rolę jako antyutleniacz, gdyż komórki odpornościowe są niezwykle podatne na wolne rodniki.

Produkty bogate w witaminę A to m.in. pomarańczowe i czerwone warzywa i owoce, np. marchewka, morele, czerwona papryka, dynia. Witamina A obecna jest także w zielonych liściach warzyw: szpinaku czy natce pietruszki. Występuje także w żółtku jaja, mięsie, mleku, serach oraz podrobach (szczególnie wątróbce).

Witamina C obecna jest w leukocytach

Witamina C znajduje się w leukocytach, czyli białych krwinkach. Jest bardzo szybko wykorzystywana w czasie przeziębienia. Działa przeciwutleniająco chroniąc organizm przed wolnymi rodnikami. Doskonałym źródłem witaminy C są warzywa i owoce. Znajduje się m.in. w papryce czerwonej, truskawkach, porzeczkach i owocach cytrusowych.

Słonecznik – dobra przekąska podczas przeziębienia

Słonecznik, orzechy, a także oleje roślinne (np. olej z zarodków pszenicy) stanowią bardzo dobre źródło witaminy rozpuszczalnej w tłuszczach, która ma właściwości przeciwutleniające. Chroni organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, których produkcja jest wzmożona w czasie procesów zapalnych toczących się w organizmie. Naukowcy zaobserwowali w badaniach, że podczas zapalenia płuc dochodzi do obniżenia poziomu witaminy E, dlatego w czasie choroby warto sięgać po produkty bogate w witaminę E.

Selen – pobudza układ odpornościowy do działania

Selen wchodzi w skład wielu enzymów, które zwiększają aktywność układu odpornościowego. Jego niedobór może zaburzać funkcjonowanie komórek zaangażowanych w walkę z bakteriami i wirusami. Dobrym źródłem tego składnika są produkty bogate w białko, czyli np. mięso, żółtko jaja i mleko. Obecny jest także w rybach i owocach morza. Doskonałym źródłem selenu są także orzechy brazylijskie. Warto podkreślić, że przyswajanie selenu zwiększają witaminy antyoksydacyjne A, C i E, dlatego w czasie przeziębienia dieta powinna być także bogata w warzywa i owoce.

Więcej cynku w diecie – mniejsze ryzyko przeziębienia

Niedobór cynku w organizmie znacznie osłabia funkcjonowanie układu immunologicznego, ponieważ prowadzi nie tylko do zmniejszenia liczby komórek odpornościowych, ale także osłabia ich działanie. Poza tym może powodować zanik grasicy, co z kolei może zakłócać rozwój limfocytów. Dobrym źródłem cynku jest mięso, sery, a także kasza gryczana i pieczywo razowe.

Niedobór żelaza sprzyja infekcji

Niedostateczny poziom żelaza w organizmie zwiększa podatność na infekcje. Żelazo jest składnikiem enzymów koniecznych do funkcjonowania komórek układu odpornościowego. Do dobrych pokarmowych źródeł żelaza zaliczamy przede wszystkim mięso i żółtko jaja, a także podroby.

Ciekawostki: Jaka jest zalecana ilość porcji produktów mlecznych w diecie?

Mleko i jego przetwory stanowią najlepsze źródło łatwo przyswajalnego wapnia. 2 szklanki tego napoju w ok. 60% pokrywają zapotrzebowanie na wapń. Wapń jest kluczowym związkiem mineralnym, niezbędnym do prawidłowego rozwoju układu kostnego. Odgrywa także ważną rolę w przekaźnictwie nerwowym, skurczach mięśni, a nawet utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Nabiał jest także bogaty w pełnowartościowe białko, składające się ze wszystkich aminokwasów. Obecne są w nim także witaminy z grupy B. Bakterie kwasu mlekowego znajdujące się w mlecznych napojach fermentowanych, takich jak kefir czy jogurt, pozytywnie wpływają na mikroflorę jelit.

Instytut Żywności i Żywienia w 2016 roku wydał zalecenia, w których określono ilość porcji produktów mlecznych, rekomendowaną w codziennej diecie w różnych grupach populacyjnych.

Dzieciom i młodzieży zaleca się 3-4 szklanki mleka dziennie, a dorosłym 2 szklanki. Seniorom rekomenduje się 3 szklanki, przede wszystkim mlecznych napojów fermentowanych. Należy podkreślić, że mleko w diecie dzieci i dorosłych można również częściowo zastąpić jogurtem naturalnym, kefirem czy serem.

 

Modna dieta: Dieta FODMAP

W ostatnich latach zespół jelita nadwrażliwego (IBS, Irritable Bowel Syndrom) daje się we znaki wielu osobom. Nawracające bóle brzucha, wzdęcia, gazy, zaparcia lub biegunki znacznie pogarszają komfort codziennego życia. Blisko połowa chorych dokuczliwe symptomy wiąże ze swoją dietą. Dlatego też naukowcy z jednego z australijskich uniwersytetów swoje zainteresowania skupili wokół żywności, która mogłaby stanowić przyczynę tych uporczywych dolegliwości.

Fermentujące węglowodany

Eksperci zwrócili uwagę na produkty, które zawierają słabo wchłaniane węglowodany, fermentujące w naszym jelicie. Zalicza się do nich m.in. cukier mleczny – laktoza oraz cukier owocowy – fruktoza. Węglowodany te zdefiniowano jako „fermentujące oligo-, di-, monosacharydy i poliole” w skrócie określane jako FODMAPs, z ang. Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides and Polyols.

Żywność bogata w  fermentujące węglowodany może przyczyniać się do dyskomfortu układu pokarmowego u osób z IBS. Związki te działają w jelicie osmotycznie, czyli zwiększają ilość płynów w jelicie i przyspieszają jego motorykę. Co więcej, bakterie jelitowe fermentują te węglowodany, czego konsekwencją jest wzmożona produkcja gazów, wzdęcia, ból, zaparcia, biegunki. Z tego względu stwierdzono, że dieta z niską zawartością FODMAPs może stanowić skuteczną dietoterapię tego schorzenia.

Źródła FODMAPs

FODMAPs znajdują się w warzywach, owocach, a także produktach mlecznych, zbożowych, orzechach i słodzikach. Osoby z IBS powinny unikać spożywania produktów o wysokiej zawartości FODMAPs.

Warto podkreślić, że każda dieta eliminacyjna powinna być stosowana pod kontrolą doświadczonego dietetyka, aby uniknąć ewentualnych niedoborów żywieniowych.

 

Rodzaj żywności Wysoka zawartość FODMAPs Niska zawartość FODMAPs
Warzywa Cebula, czosnek, buraki czerwone, kapusta, seler, por, szparagi Cukinia, marchew, ogórki, pomidory, sałata
Owoce Arbuz, brzoskwinia, gruszka, jabłko, mango, nektarynki, śliwki, owoce suszone i z puszki Banan, mandarynki, melon, winogrona
Rośliny strączkowe wszystkie
Produkty zbożowe Produkty pszenne, żytnie Produkty ryżowe, owsiane, bezglutenowe
Orzechy i nasiona Nerkowce, pistacje Migdały (do 10 sztuk), pestki dyni
Produkty mleczne Jogurt, mleko poch. zwierzęcego, twaróg, lody Mleko bezlaktozowe, jogurty bezlaktozowe
Pozostałe Cukier brzozowy (ksylitol), słodziki (mmanitol, maltitol, sorbitol), miód, syrop z agawy, syrop glukozo-fruktozowy Aspartam, cukier kryształ, stewia,

 

Z gabinetu dietetyka: Czy można jeść jogurt na diecie bezlaktozowej?

Nawet 70% ludzi na świecie nie toleruje laktozy – cukru występującego przede wszystkim w mleku i jego przetworach. W Polsce problem z trawieniem laktozy może mieć około 17-37% osób. W gabinecie dietetyka, często pojawia się pytanie, czy przy nietolerancji laktozy, z diety należy wykluczyć wszystkie produkty mleczne? Odpowiedź brzmi: Nie, ponieważ mleczne produkty fermentowane, takie jak np. jogurt są zazwyczaj bardzo dobrze tolerowane.

Przyczyny nietolerancji laktozy

Cukier mleczny rozkładany jest w jelicie cienkim przez enzym zwany laktazą. Zlokalizowany jest on na szczycie kosmków jelitowych. U niektórych osób, szczególnie wraz z wiekiem, następuje znaczne obniżenie aktywności tego enzymu. Prowadzi to do trudności w trawieniu produktów zawierających laktozę. Pojawiają się symptomy takie jak np. biegunki, wzdęcia, czy bóle brzucha. Z tego względu część osób dorosłych całkowicie rezygnuje z mleka. Należy jednak podkreślić, że w większości przypadków produkty mleczne fermentowane, takie jak jogurt, kefir czy zsiadłe mleko, są dobrze tolerowane i nie powodują dyskomfortu trawiennego.

 

Bakterie obecne w jogurcie pomagają trawić laktozę

To dzięki obecności bakterii kwasu mlekowego odbywa się fermentacja mleka i powstaje jogurt. Drobnoustroje podczas procesu fermentacji rozkładają laktozę, dzięki czemu w produkcie końcowym znajduje się dużo niższa zawartość laktozy. To właśnie bakteriom zawdzięczamy orzeźwiający smak mlecznych napojów fermentowanych.

Interesującym jest także fakt, że bakterie kwasu mlekowego ułatwiają trawienie cukru mlecznego w naszym przewodzie pokarmowym już po spożyciu jogurtu czy kefiru. Stąd też osoby z nietolerancją laktozy mogą włączyć do swojej diety mleczne produkty fermentowane bez obaw o przykre dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.

 

Przepisy na pyszne koktajle i smoothie

  1. Mango lassi z płatkami owsianymi

Składniki na 1 porcję:

1 szklanka jogurtu

? pokrojonego w kostkę dojrzałego mango

3 łyżki płatków owsianych

1 łyżeczka wiórek kokosowych

 

Wykonanie:

Płatki owsiane namocz w wodzie przez noc lub pogotuj ok. 3 minuty w niewielkiej ilości wody, często mieszaj. Do ugotowanych płatków dodaj jogurt i mango. Zmiksuj na gładki koktajl, posyp wiórkami kokosowymi i od razu podawaj.

 

  1. Zielony koktajl

Składniki na 1 porcję:

1 szklanka mleka, jogurtu, kefiru lub ?mleka roślinnego?

1 łyżeczka siemienia lnianego

1 banan

Garść jarmużu

kiwi lub inny owoc cytrusowy

1 łyżeczka miodu

 

Wykonanie:

Do blendera przełóż napój mleczny, liście jarmużu, siemię lniane, obrane kiwi oraz banana i miód. Wszystko zblenduj na gładki koktajl. Od razu podawaj.

 

  1. Zimowe smoothie korzenne ze śliwką

Składniki na 1 porcję:

1 szklanka mleka, jogurtu, kefiru lub ?mleka roślinnego?

1/2 banana

Kilka sztuk  śliwek suszonych

Kilka sztuk daktyli

pół łyżeczki przyprawy korzennej

pół łyżeczki kakao

 

Wykonanie:

Śliwki i daktyle namocz w wodzie. Do blendera przełóż napój mleczny, namoczone śliwki i daktyle, banana, kakao i przyprawy. Wszystko zblenduj na gładki koktajl. Od razu podawaj.

Leave A Reply

Your email address will not be published.